Boekenplankje 2009

Voor klein

Poesje Mauw, Schuitjevaren en nog drie bekende kinderliedjes vormen de basis van het kloeke vrolijk gekleurde kartonboek Baby's eerste versjesboek van Fiona Land met allerlei voelelementen van geribbeld of anderszins bewerkt papier en pluche. Op de rechterpagina staat het liedje met een aantal cirkelvormige afbeeldingen die weer relatie hebben met de grotere afbeelding op de linkerpagina.

Naast het onovertroffen beeldschone Rijmpjes en versjes uit de Oude doos (S. Abramsz en B. Bouman) is dit versjesprentenboek door de speelse en zeer stevige uitvoering vooral een volstrekt zorgeloos boek om jonge kinderen zèlf in handen te geven. Ook in bed of in de box. Maar niet nadat je eerst met hen daarmee aan de gang bent geweest.

En hoewel deze uitgave beslist niet aan de gangbare huidige esthetische prentenboeknormen voldoet, is het toch door zijn solide, forse en vrolijke uitvoering een bruikbare uitgave voor thuis en in de peutergroep geworden (Unieboek, ISBN 978-90-475-0624-9, ª 9,95).

Voor diezelfde doelgroep - twee/driejarigen - is Leer de leukste woordjes, een smaakvol vormgegeven sterk kartonboek met glashelder gefotografeerde voorwerpen en dieren uit de belevingswereld van jonge kinderen.

Op iedere pagina staan tegen een witte achtergrond de voorwerpen thematisch gerangschikt: ‘over mij, kleren en schoenen, in en om het huis, eten en drinken, dieren, speeltijd, voertuigen, op het strand, op de boerderij, kleuren en vormen en getallen' (maar die bladzijde is echt voor de drie-vierjarige).

Hoewel er op deze plek eigenlijk altijd vooral een lans gebroken wordt voor het smaakvol geïllustreerde prentenboek voor jonge kinderen, wordt toch ook zo'n uitstekend gefotografeerde uitgave hier gewaardeerd. Want zo'n stevig en nuttig ‘studieboek' voor heel kleine mensen gun je iedere peuter ook. Eindeloos kan er gekeken worden naar de afgebeelde zaken uit zijn wereldje die hij zo - met hulp van een volwassene - spelenderwijs gemakkelijker leert benoemen.

En dat geldt natuurlijk niet alleen voor van huis uit Nederlandstalige, maar misschien nog meer voor anderstalige kleintjes! (Van Holkema & Warendorf, ISBN 978-90-475-0613-3, ª 8,95).

En alles wat hierboven over dat fotoboek gezegd is, geldt eigenlijk ook voor het kartonfoto-boek Op het potje (‘Ik ga al'-reeks), want dat is ook zo'n stevige, vrolijke foto-uitgave over die moeilijke klus van het zindelijk worden. Hele boekenplanken vol zijn er geschreven over prinsessen en andere kinderen of dieren die hun plas bijna niet kunnen ophouden en dan op het nippertje hun po nog weten te bereiken.

Maar voor mijn tweejarige kleinzoon Eppele zijn die nog te moeilijk en te genuanceerd grappig. Wat hij nu nodig heeft, is deze eenvoudige handleiding bij het gebruik van luier, potje en toilet; dus gaan wij per direct hiermee aan de slag! En ik denk dat deze uitgave door zijn collega's in de peutergroep ook zeker gewaardeerd zal worden, ook al omdat er (gelukkig) hier eens donkere kindjes werden gefotografeerd

(Van Goor, ISBN 978-90-475-0425-2, ª 8,95).

Voor groter

Tja, en dan ben je zo groot dat je naar het zwembad gaat , en dan krijg je een heel klein boekje, zo'n mini Muis-flapjesboek over Muis in het zwembad van Lucy Cousins in je handen gedrukt (het is al een oudere uitgave uit 1990, maar verscheen dit jaar voor het eerst in deze kleine uitgave). En dan moet je toch wel even lachen als je zo'n jaar of drie bent, want het is vooral een uitkleedboekje.

Muis heeft zich dik aangekleed met wanten en een muts en gaat zwemmen. Met je kleine peutervingertjes mag je al haar kleren uittrekken: haar blauwe muts en das, haar rode jas, haar bruine laarzen, haar grijze vest, haar groene broek, paarse

t-shirt, gele sokjes, oranje broekje en dan pas kun je haar bontgestreepte badpak ophijsen. Haar kleren hangen keurig in de kleedkamer en Muis kan gaan zwemmen. En jij hebt op een vrolijke manier weer even de kleuren geoefend en zin in het zwembad gekregen.

(Leopold, ISBN 978-90-258-5238-2, ª 9,95).

Die ouwe Opa kan nog wel wat! is een geweldig prentenboek van Jeanne Willis en meesterillustrator Tony Ross over een oude hond en zijn kleinkinderen. Die vinden het niet zo leuk om bij hem op bezoek te gaan omdat Opa Hond het steeds over vroeger heeft, raar ruikt, zich zit te krabben en smakt bij het eten. Maar ze gaan toch mee met Mama op bezoek bij hem. En natuurlijk begint hij weer over zijn jeugd en het verleden en dat irriteert de puppies. Totdat Opa zich even terugtrekt en dan ineens als circusclown weer terugkomt. Dan kijken ze hun ogen uit naar wat hij voor acts met een bal en een fiets kan maken en luisteren zij ademloos naar zijn wegloopverhaal naar het circus vroeger en willen ze ineens allerlei kunstjes van hem leren.

In dit zwierig met pen en aquarel geïllustreerde komische prentenboek, blijkt de Engelse Tony Ross weer helemaal op dreef te zijn. Hij vertelt zijn verhaal naast de tekst en heeft daarin veel te zeggen. Als je het boek opendoet, dan zie je schutbladen in zwartgrijstinten die een oud fotoalbum suggereren. Je ziet Opa als pup in de armen van zijn moeder, op een schoolfoto, met zijn vrouw, in militair uniform en op vakantie.

De schutbladen achterin tonen hem in getekende ‘kiekjes' in kleur in zijn circus-succestijd. Ross schildert met enorm veel Schwung en actie het verhaal van een Opa die een totaal andere kant van zichzelf laat zien, waardoor zijn kleinkinderen hem ineens op een nieuwe manier gaan zien en ook gaan bewonderen.

Eigenlijk is dit - afgezien van het vrolijke verhaal en de geslaagde illustraties - ook een bijzonder prentenboek over oude mensen en hun verleden. Jonge kinderen hebben nog een matig ontwikkeld tijdsbesef. Dat groeit met ze mee, en ‘vroeger' en het ook jong geweest zijn van hun ouders en grootouders blijft behoorlijk lang een onbegrijpelijke zaak voor hen.

Zo'n duidelijk prentenboek als dit over generaties en het verleden geeft hen op onnadrukkelijke heldere wijze toch een beetje meer historisch perspectief en geeft hun opvoeders wat steun/gespreksstof bij dit ingewikkelde onderwerp. En dat is toch wel een heel bijzondere functie van het prentenboek! (De Vries-Brouwers, ISBN 978-90-5341-723-2, ª 15,50).

Tip

Ook op deze plek moet even gemeld worden dat het onovertroffen succesprentenboek, het klassieke Wij gaan op berenjacht van Helen Oxenbury waar nu al twintig jaar kinderen enorm van genieten, nu een eigentijdse extra meerwaarde heeft gekregen. Want afgezien van de bestaande edities (mini-uitgave, pop-upeditie) is er nu ook een uitgave mét een geslaagde DVD verschenen! (Gottmer, ISBN 90-2574-4469-9, ª 15, 95).