Leesgoed 2009-3 redactioneel
Het stond in de boekenkast van mijn ouders en heette De roep der Pool. Auteur H.H. Houben, uitgegeven door Querido in 1929, Ik las alles wat los en vast zat, dus dat ook, ik zal ongeveer twaalf jaar geweest zijn.
Wat een verhalen! Kou, verblindende sneeuw en ijs, ingevroren raken, de weg kwijt raken, honger, zoveel honger dat mannen eerst de honden en dan elkaar opaten. Overwinteren op Nova Zembla. Namen. Heemskerk en Barents, Hudson, Coldewey, Frobisher, Nansen, Amundsen, Cook, Peary, Cagni, de eskimo's Hans en Joseph (in 1929 heetten ze nog geen inuït), ‘op marsch naar de Pool'.
Natuurlijk, er zat winstbejag bij als motief, net als bij de verkenningen door Arabieren en Europeanen in Afrika en Azië en bij de reis van Columbus. En een wetenschappelijk motief: het in kaart brengen van onbekende gebieden, wat voor de handel ook van pas kwam: bijvoorbeeld het vinden van de Noord-Oostroute naar China en Indië, langs Baffins Baai. Over neigingen om de bewoners van die onbekende gebieden tot de godsdienst van de ontdekkers te bekeren, las ik in die koude verslagen van poolreizen niets. Geen wonder, want buiten Noord-Canada en Groenland woonde er niemand en in de kou hadden de reizigers het te druk met overleven om aan bekeren te denken, als ze dat al hadden gewild. Het ging ook vaak om een abstract, nutteloos maar niettemin menigeen tot roekeloze daden inspirerend doel: die twee plekken die we Noord- en Zuidpool noemen. Op marsch naar de Pool! Om er geweest te zijn vóór een ander, om er een vlag te planten.
Het is nog verwonderlijk dat er niet veel meer verhalen voor kinderen zijn geschreven over ontdekkingsreizen. Misschien omdat deze reizen in de bloeitijd van de jeugdliteratuur een beetje politiek incorrect werden gevonden? In ieder geval is er voldoende verschenen om er in dit nummer aandacht aan te besteden.
In ons katern Boekidee echter andere ontdekkingen: kunst, cultuur en erfgoed.
Volgend nummer: onder meer een toptien (of toptwintig, wie weet) kookboeken voor kinderen. Laat ons weten wat je het beste kookboek of/en de beste kookwebsite voor kinderen vindt, via onze website. Er valt een prijs te winnen!
Herman Verschuren
